Lekcja 6: Gdy modlitwa nie wychodzi – wytrwałość w suchości i zniechęceniu

Dotarłeś do ostatniej lekcji – i do najważniejszej. Wszystko, czego się dotąd nauczyłeś, prędzej czy później zostanie wystawione na próbę. Przyjdzie czas, gdy modlitwa stanie się sucha, nudna, pozornie bezowocna. Będziesz siadał w swoim miejscu i czuł tylko pustkę. To nie jest znak, że robisz coś źle. To znak, że idziesz dalej.

Suchość jest normalna

Wszyscy święci ją znali. Św. Teresa z Lisieux przez ostatnie półtora roku życia nie czuła Boga wcale – i pisała o tym otwarcie. Św. Jan od Krzyża nazwał ten stan „nocą ciemną” i uznał za konieczny etap wzrostu. Matka Teresa z Kalkuty przeżywała go przez prawie pięćdziesiąt lat, codziennie idąc do kaplicy.

Dlaczego Bóg to dopuszcza? Mistrzowie duchowi podają kilka powodów. Po pierwsze, uczucia w modlitwie mogą stać się celem samym w sobie: modlę się, bo jest mi dobrze. Suchość oczyszcza motywację – zostaje tylko wierność. Po drugie, Bóg wyprowadza nas z dzieciństwa duchowego: dziecko potrzebuje słodyczy, dorosły potrafi kochać bez nagrody. Po trzecie, czasem suchość to po prostu zmęczenie, choroba, stres – i wtedy trzeba zadbać o ciało, nie tylko o duszę.

Suchość czy zaniedbanie?

Trzeba odróżnić dwie rzeczy. Suchość to stan, w którym modlisz się wiernie, a Bóg wydaje się milczeć. Zaniedbanie to stan, w którym przestałeś się modlić, a tłumaczysz to suchością. Pytanie kontrolne: czy w ostatnim tygodniu przychodziłem na modlitwę, czy jej unikałem? Jeśli przychodziłeś, a nic nie czułeś – to suchość, i jest dobra. Jeśli unikałeś – to nie suchość, tylko decyzja, którą można dziś zmienić.

Warto też sprawdzić, czy czegoś nie zasłaniasz: niewyznanego grzechu, krzywdy, której nie chcesz przebaczyć, decyzji, przed którą uciekasz. Czasem Bóg milczy, bo powiedział już, co trzeba zrobić, a my czekamy na inną odpowiedź.

Co robić w suchości

• Nie skracaj modlitwy. To pierwsza pokusa. Zostań w swoim miejscu przez pełnych pięć czy dziesięć minut, nawet jeśli nic się nie dzieje. Sama obecność jest modlitwą.
• Wróć do form. Gdy własne słowa wysychają, odmów Ojcze nasz, dziesiątkę różańca, psalm. Formy niosą, gdy serce nie ma siły.
• Mów Bogu o suchości. „Panie, nic nie czuję. Jestem tu mimo to”. To jedna z najpiękniejszych modlitw, jakie można wypowiedzieć.
• Zadbaj o ciało. Śpij, jedz, ruszaj się. Duchowa suchość często zaczyna się od fizycznego wyczerpania.
• Idź do spowiedzi i porozmawiaj z kimś. Kapłan, kierownik duchowy, doświadczony przyjaciel w wierze. Nie przechodź przez noc samemu.
• Służ. Kiedy modlitwa wydaje się pusta, znajdź kogoś, komu możesz pomóc. Miłość czynna karmi miłość modlitewną.

Owoce, których nie widzisz

Jezus porównał Królestwo do ziarna, które rośnie w ukryciu, także nocą, gdy rolnik śpi. W suchości dzieje się dokładnie to: wiara przestaje opierać się na uczuciach i zaczyna opierać się na Bogu. Ludzie, którzy przeszli przez długie okresy suchości, mówią potem jedno: nie zamieniliby tego czasu na nic, bo właśnie wtedy nauczyli się kochać Boga dla Niego samego.

Podsumowanie kursu

Masz teraz wszystko, czego potrzebujesz: zrozumienie, że modlitwa jest relacją; rytm pięciu minut; metodę czytania Słowa; różaniec na drogę; odwagę własnych słów; i wiedzę, co robić, gdy przyjdzie noc. Reszta to wierność. Dzień po dniu.

Ćwiczenie

Napisz dziś na kartce krótkie zobowiązanie na najbliższe trzydzieści dni: „Będę modlić się codziennie przez … minut o … w …, także wtedy, gdy nic nie będę czuł”. Podpisz je i włóż do Pisma Świętego. Jeśli masz bliską osobę wierzącą, powiedz jej o tym zobowiązaniu i poproś o modlitwę. Po trzydziestu dniach wróć do tej lekcji i zapisz, co się zmieniło.